Her kaynaklı parçanın aynı özelliklere sahip olmaması, otomasyon yatırımından alınacak verimin de değişmesine neden olabilir.

Bu nedenle robotik kaynak sistemine geçmeden önce detaylı bir fizibilite çalışması yapılması gerekir. Parçanın geometrisi, üretim adedi, kaynak noktaları ve işlem süresi gibi birçok kriter birlikte değerlendirilmelidir.

İlk Adım: Üretim Adedini Belirlemek

Otomasyon fizibilitesinin başlangıç noktalarından biri üretim miktarıdır. Yüksek adetlerde üretilen ve aynı kaynak operasyonlarının tekrarlandığı parçalar, robotik sistemler için daha uygun adaylar olabilir.

Buna karşılık yılda yalnızca birkaç adet üretilen ve sürekli tasarım değişikliğine uğrayan parçalar için yüksek maliyetli otomasyon yatırımı ekonomik açıdan beklenen sonucu vermeyebilir.

Bu nedenle öncelikle yıllık ve aylık üretim miktarları belirlenmelidir.

Parça Geometrisi Neden Önemli?

Robotik sistemlerin hareket kabiliyeti yüksek olsa da her parça geometrisi aynı kolaylıkla kaynaklanamaz. Karmaşık açılar, ulaşılması zor kaynak noktaları veya sürekli değişen parça konumları otomasyon sürecini zorlaştırabilir.

Parçanın robotun erişim alanı içerisinde kalıp kalmadığı, kaynak torcunun gerekli açılara ulaşıp ulaşamadığı ve parçanın sabitlenme biçimi analiz edilmelidir.

Bu değerlendirme, robot seçimi kadar fikstür tasarımını da etkiler.

Kaynak Noktalarının Sayısı

Bir parçadaki kaynak noktalarının sayısı ve konumu da fizibilite açısından önemlidir. Çok sayıda tekrarlanan kaynak noktası bulunan parçalar, robotik sistemlerin avantajlarından daha fazla yararlanabilir.

Kaynak noktalarının birbirine göre konumu, robotun hareket süresini ve işlem sırasını belirleyebilir.

Bu nedenle parçanın üç boyutlu modeli üzerinden robot erişimi ve hareket simülasyonu yapılması yatırım öncesinde önemli bilgiler sağlayabilir.

Çevrim Süresi Hesaplanmalı

Bir parçanın manuel olarak kaynaklanması ne kadar sürüyor? Robotik sistem aynı işlemi ne kadar sürede gerçekleştirebilir? Bu soruların cevapları yatırımın ekonomik değerini belirlemede önemlidir.

Çevrim süresi yalnızca kaynak yapılan süre değildir. Parçanın fikstüre yerleştirilmesi, robotun pozisyon değiştirmesi, kaynak işlemi ve parçanın sistemden çıkarılması gibi aşamalar da toplam süreye dahil edilmelidir.

Gerçekçi çevrim süresi hesaplanmadan yapılacak yatırım analizleri yanıltıcı olabilir.

Fikstür Tasarımı

Robotik kaynak uygulamasında parçanın her seferinde aynı konumda bulunması gerekir. Bunun için uygun fikstürleme sistemleri kullanılmalıdır.

Parça doğru şekilde sabitlenmezse robot aynı programı çalıştırmasına rağmen kaynak noktalarında istenmeyen farklılıklar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle otomasyon fizibilitesi yapılırken robot kadar fikstürün de tasarımı değerlendirilmelidir.

Malzeme ve Kaynak Yöntemi

Parçada kullanılan malzeme, kalınlık ve kaynak yöntemi de sistem seçiminde belirleyicidir. Farklı malzemeler farklı kaynak parametreleri ve ekipmanlar gerektirebilir.

Kaynak türü, kullanılan tel veya elektrot, gaz sistemi ve diğer proses parametreleri teknik değerlendirmeye dahil edilmelidir.

Otomasyon yatırımı yapılmadan önce mevcut kaynak prosesinin robotik sisteme ne ölçüde uyarlanabileceği belirlenmelidir.

Kaynak robotu Seçiminden Önce Veriler Toplanmalı

Robot seçimi fizibilite çalışmasının başlangıcı değil, sonuçlarından biri olmalıdır. Öncelikle üretim verileri, parça özellikleri, kaynak noktaları, çevrim süreleri ve kalite gereksinimleri belirlenmelidir.

Daha sonra bu verilere uygun robot kapasitesi, erişim mesafesi, kaynak ekipmanı ve otomasyon altyapısı değerlendirilmelidir.

Bu yaklaşım, işletmenin yalnızca teknik olarak değil ekonomik açıdan da doğru bir sistem kurmasına yardımcı olur.

Yatırım Geri Dönüşü Hesaplanmalı

Otomasyon kararında teknik uygunluk kadar ekonomik uygunluk da önemlidir. Robot, kaynak ekipmanları, fikstür, güvenlik sistemleri, entegrasyon ve eğitim gibi yatırım kalemlerinin tamamı hesaplanmalıdır.

Bunun karşılığında elde edilecek üretim artışı, işçilik tasarrufu, kalite iyileşmesi ve hata oranındaki olası düşüşler değerlendirmeye alınabilir.

Böylece yatırımın geri dönüş süresi daha gerçekçi şekilde hesaplanabilir.

Sonuç: Her Parça Aynı Değildir

Kaynak otomasyonu kararı verirken yalnızca robotun teknik özelliklerine bakmak yeterli değildir. Parçanın üretim adedi, geometrisi, kaynak noktaları, çevrim süresi, malzeme özellikleri ve fikstürleme yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

Doğru yapılan fizibilite çalışması, işletmenin hangi parçaları otomatikleştirmesinin daha verimli olacağını ortaya koyabilir. Böylece otomasyon yatırımı daha kontrollü şekilde planlanabilir.

En başarılı robotik kaynak uygulamaları, teknolojiyi doğrudan üretim ihtiyacına göre şekillendiren projelerden çıkar. Bu nedenle kaynakhanede otomasyona geçişin ilk adımı robot satın almak değil, mevcut üretim sürecini doğru analiz etmektir.